Terminlər Lüğəti
Rəqəmsal marketinq, SEO, startup və veb texnologiya aləmində ən çox istifadə edilən terminlərin ətraflı şərhi, düsturları və praktik keysləri.
CAC (Customer Acquisition Cost)
Bir şirkətin yeni bir müştəri qazanmaq üçün xərclədiyi ümumi satış və marketinq məbləğidir.
LTV (Lifetime Value)
Bir müştərinin şirkətlə əməkdaşlıq etdiyi bütün dövr ərzində biznesə qazandırdığı ümumi xalis gəlirdir.
ROAS (Return on Ad Spend)
Reklam kampaniyalarına yatırılan hər bir manatın qarşılığında əldə olunan ümumi gəliri ölçən metrikdir.
ARR (Annual Recurring Revenue)
Abunəlik modelinə əsaslanan bizneslərin bir il ərzində əldə etməyi gözlədikləri təkrarlanan gəlirin ümumi həcmidir.
MRR (Monthly Recurring Revenue)
Abunəlik əsaslı bizneslərin hər ay əldə etdiyi proqnozlaşdırıla bilən və təkrarlanan gəlirlərin cəmidir.
Churn Rate (Müştəri İtkisi Nisbəti)
Müəyyən bir zaman kəsiyində şirkətin xidmətlərindən imtina edən və ya abunəliyini ləğv edən müştərilərin faiz nisbətidir.
NPS (Net Promoter Score)
Müştərilərin bir şirkəti, məhsulu və ya xidməti öz dostlarına tövsiyə etmə ehtimalını ölçən müştəri sadiqliyi indeksidir.
CTR (Click-Through Rate)
Rəqəmsal reklamların, e-maillərin və ya axtarış nəticələrinin istifadəçilər tərəfindən kliklənmə nisbətidir.
CPA (Cost Per Action)
İstifadəçinin reklam vasitəsilə müəyyən bir hədəf hərəkəti etməsinin şirkətə başa gələn xərcidir.
CRO (Conversion Rate Optimization)
Veb-sayt və ya mobil tətbiq ziyarətçilərinin istənilən hədəf fəaliyyəti yerinə yetirmə faizini artırmaq prosesidir.
ARPU (Average Revenue Per User)
Müəyyən bir dövr ərzində hər bir aktiv istifadəçi və ya abunəçidən əldə edilən orta gəliri göstərən metrikdir.
PLG (Product-Led Growth)
Məhsulun özünün müştəri qazanılması, saxlanılması və genişləndirilməsinin əsas hərəkətverici qüvvəsi olduğu bir biznes strategiyasıdır.
MVP (Minimum Viable Product)
Yeni bir məhsulun bazara çıxarılması və real istifadəçilərdən rəy alınması üçün kifayət edəcək minimum funksionallığa malik olan ilkin versiyasıdır.
SaaS (Software as a Service)
Proqram təminatının istifadəçilərə bulud texnologiyası vasitəsilə abunəlik əsasında təqdim edilməsi modelidir.
SEO (Search Engine Optimization)
Veb-saytın axtarış motorlarında orqanik (ödənişsiz) nəticələrdə daha yüksək mövqelər qazanması üçün optimallaşdırılması prosesidir.
API (Application Programming Interface)
Fərqli proqram təminatı tətbiqetmələrinin bir-biri ilə əlaqə saxlamasına və məlumat mübadiləsi aparmasına imkan verən interfeysdir.
LTV:CAC Ratio (LTV-nin CAC-a Nisbəti)
Bir müştərinin ömrü boyu gətirdiyi gəlirin (LTV) həmin müştərini qazanmaq üçün çəkilən xərcə (CAC) olan nisbətidir.
CPM (Cost Per Mille)
Rəqəmsal reklamçılıqda reklamın hər 1000 dəfə nümayiş etdirilməsi üçün ödənilən məbləğdir.
TAM (Total Addressable Market)
Bir məhsul və ya xidmət üçün mövcud olan maksimum bazar imkanlarının və ya ümumi illik gəlir potensialının pul ifadəsidir.
OKR (Objectives and Key Results)
Şirkətlər və komandalar üçün iddialı hədəflər təyin etmək və onlara nail olunma dərəcəsini ölçmək üçün istifadə olunan hədəf idarəetmə çərçivəsidir.
AOV (Average Order Value)
Müştərinin hər bir sifarişdə orta hesabla xərclədiyi pul məbləğidir.
ROMI (Return on Marketing Investment)
Marketinq kampaniyalarına qoyulan investisiyanın gəlirliliyini ölçən maliyyə göstəricisidir.
MQL (Marketing Qualified Lead)
Marketinq fəaliyyətləri nəticəsində cəlb olunan və digər istifadəçilərə nisbətən müştəriyə çevrilmə ehtimalı daha yüksək olan potensial müştəridir.
SQL (Sales Qualified Lead)
Satış komandası tərəfindən araşdırılmış, real satın alma niyyəti olan və birbaşa satış prosesinə daxil edilməyə hazır olan potensial müştəridir.
PMF (Product-Market Fit)
Bir məhsulun real və böyük bir bazar ehtiyacını uğurla qarşılaması və müştərilər tərəfindən davamlı olaraq alınması vəziyyətidir.
SOM (Serviceable Obtainable Market)
Bir şirkətin mövcud resursları, coğrafi mövqeyi və rəqabət şəraitində real olaraq əldə edə biləcəyi hədəf bazar payıdır.
DAU/MAU Ratio (Daily Active Users / Monthly Active Users)
Gündəlik aktiv istifadəçilərin aylıq aktiv istifadəçilərə olan nisbəti olub, məhsulun istifadəçi tərəfindən mənimsənilməsi və 'yapışqanlığını' (stickiness) ölçür.
ACV (Annual Contract Value)
Bir müştəri müqaviləsinin bir il ərzində şirkətə qazandırdığı orta gəlir dəyəridir.
COGS (Cost of Goods Sold)
Satılan məhsul və ya xidmətlərin istehsalı və ya çatdırılması ilə birbaşa bağlı olan bütün birbaşa xərclərin cəmidir.
Bounce Rate (Həmənçıxma Nisbəti)
Veb-sayta daxil olan və heç bir digər səhifəyə keçid etmədən və ya hərəkət etmədən saytı tərk edən istifadəçilərin faiz göstəricisidir.
SERP (Search Engine Results Page)
İstifadəçinin axtarış motorunda hər hansı bir sorğu yazdıqdan sonra qarşısına çıxan nəticələr səhifəsidir.
SDK (Software Development Kit)
Tərtibatçıların müəyyən bir platforma və ya əməliyyat sistemi üçün proqram təminatı yaratmasına imkan verən alətlər, kitabxanalar və sənədlər toplusudur.
UI/UX (User Interface / User Experience)
Rəqəmsal məhsulun vizual görünüşü (UI) və istifadəçinin bu məhsulla qarşılıqlı əlaqəsi zamanı yaşadığı ümumi təcrübədir (UX).
CTA (Call to Action)
İstifadəçini dərhal müəyyən bir hərəkəti etməyə sövq edən mətn, düymə və ya vizual çağırışdır.
CPL (Cost Per Lead)
Reklam kampaniyası vasitəsilə əldə edilən hər bir potensial müştəri (lead) üçün ödənilən orta xərcdir.
LVR (Lead Velocity Rate)
Şirkətin potensial müştəri (lead) bazasının aydan-aya faizlə artım sürətidir.
SLA (Service Level Agreement)
Xidmət təminatçısı ilə müştəri arasında göstəriləcək xidmətin keyfiyyəti, mövcudluğu və öhdəliklərini müəyyən edən rəsmi müqavilədir.
KPI (Key Performance Indicator)
Şirkətin, komandanın və ya fərdin strateji və əməliyyat hədəflərinə çatmaq yolundakı tərəqqisini ölçən kəmiyyət göstəricisidir.
CR (Conversion Rate)
Veb-sayt və ya tətbiq ziyarətçilərinin hədəflənən hərəkəti yerinə yetirən hissəsinin faizlə ifadəsidir.
TCV (Total Contract Value)
Bir müştəri müqaviləsinin bütün müddəti ərzində şirkətə qazandıracağı ümumi nominal dəyərdir.
SAM (Serviceable Addressable Market)
Coğrafi, tənzimləyici və ya tətbiq məhdudiyyətlərini nəzərə alaraq, məhsul və ya xidmətinizlə real olaraq hədəfləyə biləcəyiniz ümumi bazarın əlçatan hissəsidir.
CPC (Cost Per Click)
Reklam verənin istifadəçinin reklama hər bir klikləməsi üçün ödədiyi faktiki məbləğdir.
MER (Marketing Efficiency Ratio)
Biznesin ümumi gəlirinin bütün marketinq kanallarına xərclənən ümumi məbləğə olan nisbətini göstərən makro-effektivlik göstəricisidir.
SLG (Sales-Led Growth)
Biznesin böyüməsini, müştəri qazanılmasını və gəlirlərin artırılmasını əsasən birbaşa satış komandasının fəaliyyəti üzərində quran ənənəvi biznes modelidir.
CSAT (Customer Satisfaction Score)
Müştərilərin müəyyən bir məhsul, xidmət, alış-veriş təcrübəsi və ya dəstək xidməti ilə bağlı məmnunluq dərəcəsini ölçən metrikdir.
CAC Payback Period (Müştəri Qazanma Xərcinin Geri Ödəniş Müddəti)
Yeni bir müştərini qazanmaq üçün çəkilən xərcin (CAC) həmin müştəridən əldə edilən gəlir vasitəsilə neçə ay ərzində geri qaytarıldığını göstərən müddətdir.
PaaS (Platform as a Service)
Tərtibatçılara infrastrukturun (serverlər, şəbəkə, yaddaş) idarə edilməsi ilə məşğul olmadan tətbiqlər yaratmağa, işlətməyə və idarə etməyə imkan verən bulud hesablama modelidir.
CI/CD (Continuous Integration / Continuous Deployment)
Proqram təminatının hazırlanması prosesində kodun avtomatik inteqrasiyasını, sınaqdan keçirilməsini və istifadəçilərə çatdırılmasını təmin edən metodologiyalar toplusudur.
SGE (Search Generative Experience)
Google-un axtarış nəticələrində süni intellekt tərəfindən yaradılan birbaşa cavabları, interaktiv xülasələri və növbəti sual tövsiyələrini təqdim edən yeni axtarış texnologiyasıdır.
A/B Testing (A/B Testləşdirmə)
Veb-saytın, tətbiqin və ya reklamın iki fərqli versiyasının (A və B) hansının daha yaxşı performans göstərdiyini müəyyən etmək üçün istifadəçilər arasında müqayisəli şəkildə sınaqdan keçirilməsidir.
PQL (Product Qualified Lead)
Məhsulun pulsuz versiyasını (freemium və ya free trial) istifadə edərək müəyyən dəyərli hərəkətlər etmiş və ödənişli müştəriyə çevrilmə ehtimalı yüksək olan potensial müştəridir.
NRR (Net Revenue Retention)
Mövcud müştəri bazasından əldə edilən təkrarlanan gəlirin (MRR/ARR) genişlənmələr, çarpaz satışlar və itkilər (churn) nəzərə alınmaqla müəyyən dövr ərzində necə dəyişdiyini göstərən faiz göstəricisidir.
CX (Customer Experience)
Müştərinin bir brendlə ilk təmasdan (reklam, veb-sayt) başlayaraq, alış-veriş və satış sonrası dəstəyə qədər olan bütün mərhələlərdə keçirdiyi ümumi təcrübə və hisslərin cəmidir.
POAS (Profit on Ad Spend)
Reklam kampaniyalarının effektivliyini gəlir (revenue) əsasında deyil, birbaşa əldə edilən xalis mənfəət (profit) əsasında ölçən metrikdir.
North Star Metric (Qütb Ulduzu Metriki)
Bir startapın və ya şirkətin uzunmüddətli böyüməsini, müştərilərə təqdim etdiyi real dəyəri və ümumi uğurunu ən yaxşı şəkildə ifadə edən tək bir əsas metrikdir.
MLP (Minimum Lovable Product)
İstifadəçilərin yalnız funksional ehtiyaclarını ödəməklə qalmır, həm də onlarda emosional bağlılıq və heyranlıq yaradan, bazara çıxarılan ilk ən sadə məhsul versiyasıdır.
D2C (Direct-to-Consumer)
İstehsalçıların məhsullarını heç bir vasitəçi (topdansatışçılar, pərakəndə mağazalar, distribütorlar) olmadan, birbaşa son istehlakçıya öz rəqəmsal kanalları vasitəsilə satması modelidir.
GTM (Go-To-Market Strategy)
Yeni bir məhsulun və ya xidmətin hədəf auditoriyaya düzgün mesajla, düzgün kanallar vasitəsilə çatdırılmasını və rəqabət üstünlüyü qazanmasını təmin edən fəaliyyət planıdır.
Zero-Party Data (Sıfırıncı Tərəf Verilənləri)
Müştərinin öz istəyi ilə, şüurlu və birbaşa şəkildə brendlə paylaşdığı şəxsi seçimlər, maraqlar, niyyətlər və fərdi məlumatlardır.
Core Web Vitals (Əsas Veb Göstəriciləri)
Google tərəfindən müəyyən edilmiş, veb-saytın yüklənmə sürətini, interaktivliyini və vizual sabitliyini ölçən real istifadəçi təcrübəsi göstəriciləridir.
ICP (Ideal Customer Profile)
Şirkətin məhsul və ya xidmətindən ən çox dəyər alan və qarşılıqlı olaraq şirkətə ən yüksek gəlir gətirən mükəmməl müştəri tipinin ətraflı təsviridir.
Rule of 40 (40 Qaydası)
SaaS və abunəlik əsaslı startup-ların maliyyə sağlamlığını ölçən, illik böyümə tempi ilə mənfəət marjasının cəminin ən azı 40% olmalı olduğunu bildirən qaydadır.
TTV (Time to Value)
Yeni bir müştərinin məhsul və ya xidməti aldıqdan sonra ondan ilk real faydanı (dəyəri) hiss etməsinə qədər keçən müddətdir.
ABM (Account-Based Marketing)
B2B marketinqdə geniş kütlələrə yönəlmək əvəzinə, əvvəlcədən müəyyən edilmiş yüksək dəyərli hədəf şirkətlərə (hesablara) fərdi olaraq yönəlmiş strateji marketinq yanaşmasıdır.
CLG (Community-Led Growth)
Şirkətin böyüməsini, müştəri loyallığını və məhsul inkişafını aktiv və sadiq bir istifadəçi icması (community) vasitəsilə təmin edən biznes strategiyasıdır.
AEO (Answer Engine Optimization)
Veb-sayt məzmununun süni intellekt əsaslı cavab mühərrikləri (məsələn, ChatGPT, Google Gemini, Perplexity) tərəfindən birbaşa cavab olaraq seçilməsi üçün optimallaşdırılması prosesidir.
EEAT (Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness)
Google-un axtarış nəticələrinin keyfiyyətini qiymətləndirmək üçün istifadə etdiyi, məzmun yaradıcısının Təcrübə, Ekspertlik, Nüfuz və Etibarlılığını ölçən kriteriyalar toplusudur.
CDP (Customer Data Platform)
Müxtəlif mənbələrdən gələn müştəri məlumatlarını vahid, real vaxt rejimində yenilənən və hər bir müştəri üçün fərdi profil yaradan proqram təminatıdır.
MTA (Multi-Touch Attribution)
Müştərinin satınalma qərarı verməzdən əvvəl qarşılıqlı əlaqədə olduğu bütün marketinq kanallarının konversiyaya olan töhfəsini ölçən analiz modelidir.
Burn Multiple (Yandırma Nisbəti)
Bir startup-ın hər 1 dollarlıq yeni illik təkrarlanan gəlir (ARR) əldə etmək üçün nə qədər xalis pul (net burn) xərclədiyini göstərən səmərəlilik metrikidir.
PLS (Product-Led Sales)
Mövcud pulsuz və ya sınaq (freemium) istifadəçiləri arasından ən aktiv olanlarını müəyyən edərək, satış komandasının onlara daha böyük korporativ (enterprise) paketlər satmasına əsaslanan modeldir.
GRR (Gross Revenue Retention)
Mövcud müştəri bazasından əldə edilən və qiymət artımları və ya çarpaz satışlar (upsell) nəzərə alınmadan, yalnız müştəri itkiləri və paket kiçiltmələri çıxıldıqdan sonra qalan gəlir faizidir.
LLM (Large Language Model)
Milyardlarla parametrə malik olan, insan dilini anlamaq, mətn yaratmaq və mürəkkəb tapşırıqları yerinə yetirmək üçün nəhəng məlumat bazaları üzərində öyrədilmiş süni intellekt modelidir.
RAG (Retrieval-Augmented Generation)
Böyük dil modellərinin (LLM) xarici və etibarlı məlumat mənbələrindən real vaxtda məlumat axtararaq daha dəqiq, aktual və kontekstə uyğun cavablar verməsini təmin edən memarlıq strukturudur.
FinOps (Financial Operations)
Şirkətlərin bulud (cloud) xərclərini idarə etmək, optimallaşdırmaq və maliyyə məsuliyyətini mühəndislik komandaları ilə bölüşmək üçün tətbiq etdiyi mədəniyyət və idarəetmə təcrübəsidir.
Zero-Click Searches (Sıfır Klik Axtarışları)
İstifadəçinin Google-da axtarış etdikdən sonra heç bir veb-sayta keçid etmədən, birbaşa axtarış nəticələri səhifəsində (SERP) sualına cavab tapması hadisəsidir.
SaaS Quick Ratio (SaaS Sürətli Nisbəti)
Bir SaaS şirkətinin yeni gəlir əldə etmə sürətinin mövcud gəlir itkisinə (churn) olan nisbətini ölçən və şirkətin böyümə gücünü göstərən metrikdir.
Headless CMS (Başsız Məzmun İdarəetmə Sistemi)
Məzmunun saxlanıldığı və idarə olunduğu arxa fon (backend) hissəsi ilə məzmunun nümayiş olunduğu ön hissənin (frontend) bir-birindən tamamilə ayrıldığı CMS növüdür.
Dark Social (Qaranlıq Sosial Media)
İstifadəçilərin veb-sayt linklərini və məzmunları ənənəvi analitika alətləri tərəfindən izlənilə bilməyən şəxsi kanallar (WhatsApp, Telegram, e-poçt) vasitəsilə paylaşması hadisəsidir.
Expansion MRR (Genişlənmə Aylıq Təkrarlanan Gəliri)
Mövcud müştərilərin daha yüksək paketə keçməsi (upsell), əlavə funksiyalar alması (cross-sell) və ya əlavə istifadəçi lisenziyası əlavə etməsi nəticəsində yaranan əlavə aylıq gəlirdir.
K-Factor (Viral Əmsalı)
Bir məhsulun və ya xidmətin mövcud istifadəçilər vasitəsilə nə dərəcədə sürətlə yeni istifadəçilər qazandığını göstərən virusallıq əmsalıdır.
CES (Customer Effort Score)
Müştərinin bir problemi həll etmək, dəstək almaq və ya şirkətlə qarşılıqlı əlaqədə olmaq üçün nə qədər fiziki və ya zehni səy göstərdiyini ölçən metrikdir.
MMM (Marketing Mix Modeling)
Müxtəlif marketinq kanallarının (həm onlayn, həm də oflayn) satışlara və ya konversiyalara təsirini ölçmək üçün istifadə edilən statistik analiz metodudur.
IaaS (Infrastructure as a Service)
İnternet üzərindən virtual serverlər, saxlama sahəsi, şəbəkə resursları və hesablama gücü kimi təməl İT infrastrukturunu təqdim edən bulud xidməti modelidir.
SOV (Share of Voice)
Bir brendin bazarda, müəyyən bir kanalda və ya axtarış nəticələrində rəqiblərinə nisbətən sahib olduğu görünürlük, reklam və ya söhbət payıdır.
UGC (User-Generated Content)
Brendin özü tərəfindən deyil, birbaşa istifadəçilər, müştərilər və ya izləyicilər tərəfindən yaradılan və paylaşılan hər hansı bir məzmun növüdür (video, şəkil, rəy, blog postu).
ABX (Account-Based Experience)
B2B marketinqdə hədəf hesablar (şirkətlər) üçün fərdiləşdirilmiş, müştəri mərkəzli və koordinasiya edilmiş bütün təmas nöqtələrini əhatə edən müştəri təcrübəsi strategiyasıdır.
LCNC (Low-Code / No-Code)
Ənənəvi proqramlaşdırma dillərində kod yazmadan və ya çox az kod yazmaqla, vizual interfeyslər və 'sürüşdür-burax' (drag-and-drop) alətləri vasitəsilə proqram təminatı hazırlamağa imkan verən texnologiyadır.
Cap Table (Capitalization Table)
Bir startupın səhmdarlarını, onların sahib olduqları səhm sayını, pay faizlərini, opsionları və investisiya mərhələlərindəki dəyişiklikləri göstərən rəsmi cədvəldir.
TTM (Time to Market)
Bir məhsulun və ya xidmətin ideya mərhələsindən başlayaraq dizayn, istehsal və sınaq mərhələlərini keçib bazara tam hazır şəkildə təqdim edilməsinə qədər olan ümumi vaxt müddətidir.
GenAI (Generative Artificial Intelligence)
Mövcud məlumatlardan öyrənərək yeni mətn, şəkil, audio, video, 3D model və ya proqram kodu kimi orijinal məzmunlar yarada bilən süni intellekt texnologiyasıdır.
Prompt Engineering (Prompt Mühəndisliyi)
Böyük dil modellərindən (LLM) və generativ süni intellekt alətlərindən ən dəqiq, faydalı və optimal cavabları almaq üçün daxil edilən sorğuların (promptların) strukturlaşdırılması və dizayn edilməsi prosesidir.
ZTA (Zero Trust Architecture)
Şəbəkə daxilində və ya xaricində olmasından asılı olmayaraq, heç bir istifadəçiyə, cihaza və ya tətbiqə avtomatik etibar etməyən və hər bir giriş cəhdini davamlı olaraq yoxlayan kibertəhlükəsizlik modelidir.
LRR (Logo Retention Rate)
Müəyyən bir dövr ərzində şirkətin öz mövcud müştərilərinin (loqolarının) neçə faizini qoruyub saxlaya bildiyini göstərən SaaS metrikidir.
CJM (Customer Journey Mapping)
Müştərinin bir brendlə ilk təmas nöqtəsindən başlayaraq satınalma, istifadə və loyallıq mərhələlərinə qədər keçdiyi bütün yolun vizual xəritəsidir.
Programmatic Advertising (Proqramlaşdırılmış Reklam)
Rəqəmsal reklam sahələrinin insan müdaxiləsi olmadan, alqoritmlər və süni intellekt vasitəsilə real vaxt rejimində (RTB) avtomatik alınıb-satılması prosesidir.
Social Listening (Sosial Dinləmə)
İnternetdə və sosial media platformalarında bir brend, rəqiblər, məhsullar və ya sənaye haqqında gedən bütün söhbətlərin, rəylərin və trendlərin xüsusi alətlərlə izlənilməsi və analiz edilməsi prosesidir.
Microservices Architecture (Mikroxidmət Arxitekturası)
Proqram təminatının tək bir monolit blok yerinə, bir-biri ilə yüngül protokollar (məsələn, API) vasitəsilə əlaqə saxlayan, müstəqil şəkildə işləyən kiçik xidmətlər şəklində dizayn edilməsi arxitekturasıdır.
First-Party Data (Birinci Tərəf Verilənləri)
Şirkətin öz veb-saytı, mobil tətbiqi, CRM sistemi və ya birbaşa müştəri münasibətləri vasitəsilə öz auditoriyasından topladığı şəxsi, unikal və ən etibarlı məlumatlardır.
Data Lakehouse
Data Lake-in (strukturlaşdırılmamış böyük məlumat anbarı) çevikliyi və ucuz saxlama imkanları ilə Data Warehouse-un (strukturlaşdırılmış məlumat bazası) idarəetmə, struktur və ACID tranzaksiya xüsusiyyətlərini birləşdirən müasir məlumat memarlığıdır.
Share of Search (SoS)
Brendin müəyyən bir kateqoriyadakı axtarış həcminin, həmin kateqoriyadakı bütün rəqiblərin ümumi axtarış həcminə olan nisbətidir.
Customer Health Score (CHS)
Müştərinin məhsul və ya xidmətdən nə dərəcədə aktiv və məmnun istifadə etdiyini, həmçinin onun gələcəkdə xidmətdən imtina (churn) edib-etməyəcəyini göstərən göstəricidir.
Feature Adoption Rate (FAR)
Məhsulun daxilindəki müəyyən bir funksiyanın (feature) aktiv istifadəçilər tərəfindən mənimsənilmə və istifadə edilmə faizidir.
Cost Per View (CPV)
Video reklam kampaniyalarında istifadəçinin videonu müəyyən bir müddət ərzində izləməsi və ya onunla qarşılıqlı əlaqəyə girməsi üçün ödənilən xərcdir.
Growth Loops
Bir istifadəçinin hərəkətinin avtomatik olaraq yeni bir istifadəçi gətirməsini təmin edən və özünü təkrarlayan qapalı artım sistemidir.
Zero-Knowledge Proofs (ZKP)
Bir tərəfin digər tərəfə hər hansı bir məlumatın doğruluğunu, həmin məlumatın özünü açıqlamadan sübut etməsinə imkan verən kriptoqrafik üsuldur.
Edge Computing
Verilənlərin mərkəzi bulud (cloud) serverləri əvəzinə, məlumatın yarandığı yerə (cihaza və ya lokal şəbəkəyə) ən yaxın nöqtədə emal edilməsi texnologiyasıdır.
Data Mesh
Böyük verilənlərin (Big Data) mərkəzləşdirilmiş vahid komanda tərəfindən deyil, müəyyən biznes sahələri (domenlər) üzrə paylanmış şəkildə idarə edilməsini nəzərdə tutan memarlıq yanaşmasıdır.
DevSecOps
Proqram təminatının hazırlanması (Development), təhlükəsizliyi (Security) və istismarı (Operations) proseslərinin vahid bir konveyerdə birləşdirilməsi metodologiyasıdır.
Total Cost of Ownership (TCO)
Bir texnoloji məhsulun, proqram təminatının və ya infrastrukturun yalnız satın alınma qiymətini deyil, onun istismarı, saxlanması və dəstəklənməsi üçün çəkilən bütün birbaşa və dolayısı xərclərin cəmidir.
Omnichannel Marketing
Müştərinin brendlə qarşılıqlı əlaqədə olduğu bütün rəqəmsal və fiziki kanalların bir-biri ilə tam inteqrasiya olunmuş şəkildə vahid bir təcrübə təqdim etməsi strategiyasıdır.
Synthetic Data
Real dünya hadisələri əsasında deyil, süni intellekt və riyazi alqoritmlər vasitəsilə kompüter mühitində süni şəkildə yaradılan və real məlumatların xüsusiyyətlərini təqlid edən verilənlərdir.
Social Commerce
Elektron ticarət (e-commerce) əməliyyatlarının birbaşa sosial media platformaları (Instagram, TikTok, Facebook) daxilində, istifadəçini kənar veb-sayta yönləndirmədən həyata keçirilməsi prosesidir.
Neuromarketing
İstehlakçıların marketinq stimullarına (reklamlar, qablaşdırma, rənglər) verdiyi şüuraltı və neyrobioloji reaksiyaları ölçmək üçün neyroelm alətlərindən (fMRI, EEG, göz izləmə) istifadə edən elmi marketinq sahəsidir.
Account-Based Sales (ABS)
Satış komandasının fərdi müştərilər əvəzinə, yüksək dəyərli hədəf şirkətləri (hesabları) bütöv bir bazar seqmenti kimi qəbul edərək, onlara xüsusi fərdiləşdirilmiş satış strategiyaları tətbiq etməsi yanaşmasıdır.
Time to Conversion (TTC)
Bir istifadəçinin brendlə ilk təmasından (reklama klikləmək, sayta daxil olmaq) onun müştəriyə çevrilməsinə (satınalma etməsinə) qədər keçən ümumi vaxt müddətidir.
Digital Twin
Fiziki bir obyektin, prosesin və ya sistemin real vaxt rejimində işləyən, sensor məlumatları ilə bəslənən virtual (rəqəmsal) kopyasıdır.
Voice of Customer (VoC)
Müştərilərin məhsul, xidmət və ya brend haqqındakı gözləntilərini, ehtiyaclarını, şikayətlərini və ümumi rəylərini toplamaq və təhlil etmək prosesidir.
Conversion Funnel Leakage Rate (CFLR)
Marketinq və ya satış hunisinin (funnel) müəyyən bir mərhələsindən növbəti mərhələsinə keçməyərək sistemi tərk edən istifadəçilərin faiz dərəcəsidir.
API-First Development
Proqram təminatı hazırlanarkən, istifadəçi interfeysindən (UI) və ya verilənlər bazasından əvvəl, tətbiqin digər sistemlərlə əlaqə qurmasını təmin edən API-ların (Application Programming Interface) dizayn edilməsi və qurulması yanaşmasıdır.
SaaS Magic Number
SaaS şirkətinin satış və marketinq xərclərinin səmərəliliyini ölçən və hər xərclənən 1 dolların nə qədər yeni illik təkrarlanan gəlir (ARR) gətirdiyini göstərən metrikdir.
Net Negative Churn (Xalis Neqativ İtki)
Mövcud müştərilərdən əldə edilən əlavə gəlirin (expansion revenue), itirilən müştərilərdən yaranan gəlir itkisindən daha çox olması vəziyyətidir.
Customer Retention Cost (CRC - Müştəri Saxlama Xərci)
Mövcud müştərilərin aktiv və sadiq qalmasını təmin etmək üçün müəyyən dövr ərzində xərclənən ümumi vəsaitin həmin dövrdəki aktiv müştəri sayına nisbətidir.
Activation Rate (Aktivləşmə Nisbəti)
Qeydiyyatdan keçən yeni istifadəçilərin məhsulun dəyərini anladıqları anı (Aha! momentini) təcrübə edərək aktiv istifadəçiyə çevrilmə faizidir.
Data Clean Rooms (DCR - Təmiz Verilənlər Otağı)
İki və ya daha çox tərəfin fərdi identifikasiya məlumatlarını (PII) bir-birinə ifşa etmədən, məxfilik qanunlarına uyğun şəkildə müştəri məlumatlarını birləşdirib analiz edə bildiyi təhlükəsiz proqram mühitidir.
Incrementality (Marketinq Artımı / İnkrementallıq)
Marketinq kampaniyalarının təbii olaraq baş verəcək satışlardan əlavə olaraq yaratdığı real və xalis satış artımını ölçən analiz metodudur.
Attention-Adjusted CPM (aCPM - Diqqətə Görə Tənzimlənmiş CPM)
Reklamın sadəcə ekranda yüklənməsini (impression) deyil, istifadəçinin həmin reklama faktiki olaraq neçə saniyə diqqət yetirdiyini nəzərə alan yeni nəsil reklam qiymətləndirmə metrikidir.
Content Decay (Məzmun Aşınması / Çürüməsi)
Vaxtilə yüksək trafik gətirən köhnə blog yazılarının və ya veb səhifələrin məlumatlarının köhnəlməsi, rəqabətin artması və ya axtarış alqoritmlərinin dəyişməsi səbəbindən üzvi trafikinin tədricən azalması prosesidir.
Semantic Search (Semantik Axtarış)
Axtarış mühərriklərinin istifadəçinin daxil etdiyi açar sözləri hərfi mənada deyil, sorğunun arxasındakı real niyyəti (intent), konteksti və sözlər arasındakı əlaqəni başa düşərək nəticə təqdim etməsi texnologiyasıdır.
Vector Database (Vektor Verilənlər Bazası)
Məlumatları (mətn, şəkil, audio) yüksək ölçülü vektorlar (embeddings) şəklində saxlayan və riyazi yaxınlıq alqoritmləri vasitəsilə oxşar məlumatları sürətli şəkildə axtarıb tapan xüsusi verilənlər bazası növüdür.
Revenue Operations (RevOps - Gəlir Əməliyyatları)
Şirkətin gəlir artımını sürətləndirmək üçün Satış (Sales), Marketinq (Marketing) və Müştəri Uğuru (Customer Success) departamentlərinin məlumatlarını, texnoloji alətlərini və proseslərini vahid bir mərkəzdən idarə edən biznes metodologiyasıdır.
Composable Commerce (Modul Tipli E-ticarət)
E-ticarət infrastrukturunun tək bir monolit platforma (məsələn, standart Shopify və ya Magento) əvəzinə, fərqli funksional hissələrin (səbət, ödəniş, axtarış, CMS) API-lər vasitəsilə birləşdirilərək tam fərdiləşdirilmiş şəkildə qurulması yanaşmasıdır.
Software Carbon Intensity (SCI - Proqram Təminatının Karbon İntensivliyi)
Bir proqram təminatının və ya bulud infrastrukturunun işləməsi zamanı hər bir vahid (məsələn, bir istifadəçi seansı və ya API sorğusu) üçün buraxılan karbon qazının (CO2e) miqdarını ölçən ekoloji metrikdir.
Predictive Lead Scoring (Proqnozlaşdırıcı Lead Qiymətləndirilməsi)
Süni intellekt və maşın öyrənməsi alqoritmlərindən istifadə edərək, potensial müştərilərin (leads) keçmiş davranışlarını və demoqrafik məlumatlarını təhlil edib, onların real alıcıya çevrilmə ehtimalını proqnozlaşdıran sistemdir.
Cohort Retention Rate (CRR - Kohort Saxlama Nisbəti)
Müəyyən bir zaman kəsiyində (məsələn, eyni ayda) məhsuldan istifadə etməyə başlayan istifadəçilər qrupunun (kohortun) zaman keçdikcə nə qədərinin aktiv qaldığını göstərən faiz göstəricisidir.
Data Sovereignty (Verilənlərin Suverenliyi)
Rəqəmsal məlumatların toplandığı, saxlandığı və emal edildiyi ölkənin qanunvericiliyinə və hüquqi yurisdiksiyasına tabe olması prinsipidir.
Shadow IT (Gizli İT)
Təşkilat daxilindəki əməkdaşların və ya departamentlərin mərkəzi İT və ya təhlükəsizlik şöbəsinin rəsmi icazəsi və xəbəri olmadan istifadə etdikləri proqram təminatları, cihazlar və ya bulud xidmətləridir.
Agentic AI (Agent Tipli Süni İntellekt)
Sadəcə suallara cavab verməklə kifayətlənməyən, qarşıya qoyulan mürəkkəb hədəflərə çatmaq üçün müstəqil şəkildə plan quran, qərarlar qəbul edən və digər proqram alətlərindən istifadə edərək tapşırıqları icra edən avtonom süni intellekt sistemləridir.
Interaction to Next Paint (INP)
İstifadəçinin veb səhifədə etdiyi hər hansı bir klik və ya toxunuşa səhifənin vizual olaraq nə qədər tez reaksiya verdiyini ölçən və Google-un Core Web Vitals göstəricilərinə daxil olan yeni SEO metrikidir.
Dark Funnel (Qaranlıq Satış Qıfı)
Alıcıların satın alma qərarı verməzdən əvvəl keçdikləri, lakin ənənəvi analitika alətləri (məsələn, Google Analytics) tərəfindən izlənilməsi və ölçülməsi qeyri-mümkün olan gizli rəqəmsal toxunuş nöqtələri və fəaliyyətlər toplusudur.
Ecosystem-Led Growth (ELG)
Şirkətin böyüməsini tərəfdaşlar, inteqrasiyalar və müştəri ekosistemi vasitəsilə təmin edən strateji yanaşma.
Founder-Market Fit (FMF)
Startap təsisçilərinin fəaliyyət göstərdikləri bazar, problem və sənaye sahəsindəki şəxsi təcrübəsi, bilikləri və uyğunluq dərəcəsi.
Information Gain Score (IGS)
Google tərəfindən patentləşdirilmiş, bir veb səhifənin mövcud digər axtarış nəticələrinə nəzərən nə dərəcədə unikal və yeni məlumat təqdim etdiyini ölçən SEO metriki.
Social Search Optimization (SSO)
Məzmunların TikTok, Instagram, YouTube və LinkedIn kimi sosial media platformalarının daxili axtarış mühərriklərində tapıla bilməsi üçün optimallaşdırılması prosesi.
AI TRiSM (Trust, Risk and Security Management)
Süni intellekt modellərinin idarə edilməsində etibarlılığı, şəffaflığı, risklərin azaldılmasını və məlumat təhlükəsizliyini təmin edən çərçivə və texnologiyalar toplusu.
MACH Architecture
Microservices (Mikroxidmətlər), API-first (Öncə API), Cloud-native (Bulud əsaslı) və Headless (Başsız) prinsiplərinə əsaslanan müasir texnoloji infrastruktur dizaynı.
Unified Marketing Measurement (UMM)
Marketinq kampaniyalarının effektivliyini ölçmək üçün Marketing Mix Modeling (MMM) və Multi-Touch Attribution (MTA) metodologiyalarını birləşdirən vahid analitik yanaşma.
Intent Data (Niyyət Verilənləri)
Potensial B2B alıcılarının internetdəki davranışları əsasında onların satın almağa nə dərəcədə hazır olduqlarını göstərən məlumatlar.
GreenOps (Yaşıl Əməliyyatlar)
Bulud infrastrukturlarının və İT resurslarının enerji səmərəliliyini artırmaq və karbon emissiyalarını azaltmaq üçün tətbiq edilən idarəetmə metodologiyası.
Spatial Computing (Məkan Hesablamaları)
Fiziki və rəqəmsal dünyaları birləşdirərək, istifadəçilərə rəqəmsal obyektlərlə üçölçülü (3D) məkanda qarşılıqlı əlaqədə olmağa imkan verən texnologiya.
Logo Churn Rate (Logo İtkisi Nisbəti)
Müəyyən bir dövr ərzində şirkəti tərk edən müştərilərin (şirkətlərin/loqoların) ümumi müştəri sayına olan faiz nisbəti.
Micro-Conversions (Mikro-Konversiyalar)
İstifadəçinin əsas hədəfə (məsələn, satın almağa) doğru getdiyi yolda atdığı kiçik, lakin əhəmiyyətli addımlar və ya qarşılıqlı əlaqələr.
Decentralized Identity (DID)
İstifadəçilərə öz rəqəmsal kimliklərini və şəxsi məlumatlarını heç bir mərkəzi provayderdən asılı olmadan idarə etməyə imkan verən blokçeyn əsaslı texnologiya.
Federated Learning (Federativ Öyrənmə)
Süni intellekt modellərinin istifadəçilərin şəxsi məlumatlarını mərkəzi serverə göndərmədən, birbaşa onların öz cihazlarında lokallaşdırılmış şəkildə öyrədilməsi üsulu.
Brand Lift (Brend Artımı)
Reklam kampaniyasının brend şüurluluğu, müştəri rəyi və satın alma niyyəti kimi qeyri-maddi göstəricilərə birbaşa təsirini ölçən metrik.
Product-Led Onboarding (PLO)
Yeni istifadəçilərin məhsulun dəyərini heç bir insan müdaxiləsi olmadan, birbaşa məhsul daxili interaktiv bələdçilər vasitəsilə kəşf etməsi prosesi.
Share of Attention (SoA)
Bir brendin rəqəmsal reklamlarının istifadəçilər tərəfindən real olaraq izlənilmə müddətinin, bazardakı ümumi rəqiblərin baxılma müddətinə olan nisbəti.
Sustainable Web Design (SWD)
Veb-saytların fəaliyyəti zamanı daha az enerji sərf etməsi və daha az karbon emissiyası yaratması üçün tətbiq edilən ekoloji yönümlü dizayn və proqramlaşdırma yanaşması.
Affective Computing (Emotional AI)
İnsanların emosiyalarını, üz ifadələrini, səs tonunu və bədən dilini analiz edərək onlara uyğun reaksiya verən süni intellekt sistemlərinin inkişaf etdirilməsi sahəsi.
Data Gravity (Verilənlərin Cazibə Qüvvəsi)
Böyük həcmdə toplanmış məlumatların özünə doğru tətbiqləri, xidmətləri və digər məlumatları cəzb etməsi və onları özünə asılı vəziyyətə salması fenomeni.
pLTV (Predictive Customer Lifetime Value)
Müştərinin gələcəkdə biznesə qazandıracağı təxmini ümumi dəyərin maşın öyrənməsi və tarixi məlumatlar əsasında proqnozlaşdırılmasıdır.
CFI (Customer Friction Index)
Müştərinin rəqəmsal platformada və ya alış prosesində qarşılaşdığı çətinliklərin, maneələrin və gecikmələrin kəmiyyət göstəricisidir.
AIGCR (AI-Generated Content Ratio)
Veb-saytda və ya platformada dərc olunan məzmunun nə qədərinin süni intellekt tərəfindən yaradıldığını göstərən nisbətdir.
ZCCR (Zero-Click Content Ratio)
Sosial media və ya axtarış platformalarında istifadəçinin heç bir xarici linkə klikləmədən birbaşa platformada istehlak etdiyi məzmunun ümumi məzmuna nisbətidir.
RPE (Revenue Per Employee)
Şirkətin səmərəliliyini ölçmək üçün ümumi gəlirin tam ştatlı işçilərin sayına bölünməsi ilə hesablanan maliyyə göstəricisidir.
HE (Homomorphic Encryption)
Verilənləri deşifrə etmədən, şifrələnmiş şəkildə riyazi hesablamalar aparmağa imkan verən qabaqcıl kriptoqrafiya texnologiyasıdır.
SUT (Synthetic User Testing)
Real istifadəçilər əvəzinə süni intellekt agentlərindən istifadə edərək proqram təminatının, veb-saytların və ya interfeyslərin sınaqdan keçirilməsi prosesidir.
AFI (Ad Fatigue Index)
Reklamın eyni hədəf kütləsinə həddindən artıq göstərilməsi nəticəsində effektivliyinin (CTR) azalmasını və bezdiricilik səviyyəsini ölçən metrikdir.
CHI (Community Health Index)
Startapın və ya brendin ətrafında toplanmış icmanın aktivliyini, bağlılığını və böyümə dinamikasını ölçən kompozit göstəricidir.
CWU (Context Window Utilization)
Böyük dil modellərində (LLM) verilən sorğunun modelin maksimum yaddaş tutumundan (kontekst pəncərəsindən) nə dərəcədə səmərəli istifadə etdiyini göstərən metrikdir.
DPE (Dynamic Pricing Elasticity)
Qiymətlərin real vaxt rejimində dəyişməsinə qarşı müştəri tələbinin necə reaksiya verdiyini ölçən iqtisadi və marketinq göstəricisidir.
SISR (Search Intent Shift Rate)
Müəyyən açar sözlər üzrə istifadəçilərin axtarış niyyətinin (məlumatlandırıcı, kommersiya, tranzaksiya) zamanla dəyişmə sürətidir.
AAAL (AI Agent Autonomy Level)
Süni intellekt agentinin insan müdaxiləsi olmadan mürəkkəb tapşırıqları yerinə yetirmə qabiliyyətini və müstəqillik dərəcəsini ölçən göstəricidir.
DLC (Data Lineage Coverage)
Təşkilat daxilində verilənlərin mənbəyindən son hədəfə qədər olan hərəkətinin və transformasiya mərhələlərinin nə dərəcədə izlənilə bildiyini göstərən metrikdir.
TKFA (Time to Key Feature Adoption)
Yeni qeydiyyatdan keçmiş istifadəçinin məhsulun əsas (dəyər yaradan) funksiyasını ilk dəfə istifadə etməsinə qədər keçən müddətdir.
FPCDI (First-Party Cookie Deprecation Impact)
Brauzerlərdə kənar (third-party) kukilərin ləğvindən sonra birinci tərəf kukilərinin və məlumatlarının marketinq kampaniyalarına təsir gücünü ölçən göstəricidir.
PIVR (Prompt Injection Vulnerability Rate)
LLM əsaslı tətbiqlərin zərərli, manipulyativ və ya aldadıcı sorğulara (prompt injection) qarşı həssaslıq və müdafiəsizlik dərəcəsidir.
MCR (Model Collapse Risk)
Generativ süni intellekt modellərinin yalnız süni intellekt tərəfindən yaradılmış məlumatlar üzərində öyrədilməsi nəticəsində zamanla keyfiyyətini itirməsi və degenerasiyaya uğraması riskidir.
VEC (Vector Embedding Cost)
Böyük həcmli mətn və ya vizual məlumatların vektor verilənlər bazasına yerləşdirilməsi üçün tələb olunan hesablama və maliyyə xərcidir.
NCAC (New Customer Acquisition Cost)
Mövcud müştərilərin təkrar alışlarını və ya genişlənmələrini tamamilə kənarda saxlayaraq, yalnız tamamilə yeni müştərilərin qazanılması üçün çəkilən xərcdir.
TTAM (Time to Aha! Moment)
İstifadəçinin məhsulun əsas dəyərini ilk dəfə dərk etdiyi və hiss etdiyi anadək keçən müddət.
SPR (Subscription Pause Rate)
Müştərilərin abunəliyi tamamilə ləğv etmək (churn) əvəzinə müvəqqəti olaraq dayandırmağı seçmə nisbəti.
CVS (Content Velocity Score)
Müəyyən bir zaman kəsiyində istehsal olunan və indekslənən keyfiyyətli məzmunun həcmini və tezliyini ölçən göstərici.
MDR (Model Drift Rate)
Süni intellekt və maşın öyrənməsi modellərinin zaman keçdikcə real dünya məlumatlarının dəyişməsi səbəbindən dəqiqliyini itirmə sürəti.
COFS (Customer Onboarding Friction Score)
Yeni istifadəçinin məhsula qeydiyyatdan keçib ilk funksiyanı istifadə edənə qədər qarşılaşdığı çətinlik və maneələrin dərəcəsi.
ASWR (Ad Spend Waste Rate)
Reklam büdcəsinin hədəf auditoriyaya çatmayan, bot kliklərinə və ya konversiya ehtimalı sıfır olan istifadəçilərə xərclənən faizi.
AMI (API Monetization Index)
Şirkətin təqdim etdiyi API-lar vasitəsilə birbaşa və ya dolayısı ilə əldə etdiyi gəlirin ümumi gəlirə nisbətini ölçən göstərici.
CLA (Community-Led Acquisition)
Yeni müştərilərin pullu reklamlar deyil, şirkətin ətrafında yaradılmış aktiv icma (community) vasitəsilə qazanılması nisbəti.
ABI (Ad Blindness Index)
İstifadəçilərin veb-saytlardakı reklam bannerlərinə şüuraltı olaraq məhəl qoymaması və ya onları görməməzlikdən gəlmə dərəcəsi.
CFAC (Carbon Footprint per API Call)
Hər bir API sorğusunun yerinə yetirilməsi zamanı serverlərin xərclədiyi enerji nəticəsində atmosferə atılan karbon qazının miqdarı.
SUPA (Synthetic User Persona Accuracy)
Süni intellekt tərəfindən yaradılmış sintetik istifadəçi personalarının real müştəri davranışları ilə üst-üstə düşmə dərəcəsi.
VSCTR (Voice Search Click-Through Rate)
Səsli axtarış nəticələrində təqdim olunan cavabın istifadəçi tərəfindən kliklənmə və ya mənbəyə keçid nisbəti.
DPL (Data Pipeline Latency)
Məlumatın mənbədən götürülüb emal edilərək analitik bazaya çatdırılmasına qədər keçən gecikmə müddəti.
FGE (Feature Gating Efficiency)
Ödənişli divarın (paywall) arxasında gizlədilən funksiyaların istifadəçiləri ödənişli paketə keçməyə sövq etmə səmərəliliyi.
GMACP (Gross Margin Adjusted CAC Payback)
Müştəri qazanma xərcinin (CAC) yalnız əldə edilən xalis mənfəət marjası nəzərə alınmaqla geri ödənilmə müddəti.
SIMS (Search Intent Match Score)
Veb-səhifənin məzmununun istifadəçinin axtarış niyyətinə (informasiya, kommersiya, naviqasiya və ya tranzaksiya) uyğunluq dərəcəsi.
AICDR (AI Content Decay Rate)
Süni intellekt tərəfindən yazılmış məzmunun axtarış motorlarında sıralamasını və trafikini itirmə sürəti.
ZTDG (Zero-Trust Data Governance)
Heç bir istifadəçiyə və ya sistemə daxili şəbəkədə olsalar belə, avtomatik etibar edilməməsi prinsipinə əsaslanan məlumat idarəetmə modeli.
CAR (Customer Advocacy Rate)
Mövcud müştərilərin brendi öz sosial dairələrində aktiv şəkildə tövsiyə etmə və müdafiə etmə faizi.
VMR (Viral Loop Monetary Value)
Viral dövr (viral loop) vasitəsilə qazanılan hər bir yeni istifadəçinin şirkətə gətirdiyi birbaşa və dolayısı maliyyə dəyəri.
GEO (Generative Engine Optimization)
Süni intellekt əsaslı axtarış motorlarında (məsələn, ChatGPT, Perplexity, Google Gemini) brendin və ya veb-saytın tövsiyə edilməsi və görünürlüyünün artırılması üçün tətbiq edilən optimallaşdırma strategiyasıdır.
LLMOps (Large Language Model Operations)
Böyük dil modellərinin (LLM) hazırlanması, tətbiqi, monitorinqi və idarə edilməsi proseslərini standartlaşdıran və avtomatlaşdıran əməliyyat təcrübələri toplusudur.
DePIN (Decentralized Physical Infrastructure Networks)
Blokçeyn texnologiyası və token stimulları vasitəsilə real dünyadakı fiziki infrastrukturların (məsələn, telekommunikasiya, bulud saxlancı, enerji şəbəkələri) mərkəzləşdirilməmiş şəkildə qurulması və idarə edilməsidir.
RMN (Retail Media Network)
Pərakəndə satış şirkətlərinin (məsələn, Amazon, Walmart, Trendyol) öz rəqəmsal platformalarında digər brendlərə reklam sahələri sataraq yaratdıqları reklam şəbəkəsidir.
NBR (Net Burn Rate)
Bir startapın müəyyən bir dövr ərzində (adətən aylıq) daxil olan gəlirləri çıxdıqdan sonra xalis olaraq itirdiyi (yandırdığı) nağd pulun miqdarıdır.
Causal AI (Səbəb-Nəticə Süni İntellekti)
Yalnız verilənlər arasındakı korrelyasiyaları (əlaqələri) deyil, hadisələrin baş vermə səbəblərini və nəticələrini anlayan və modelləşdirən süni intellekt növüdür.
Data Fabric (Verilənlər Şəbəkəsi)
Müxtəlif platformalarda, buludlarda və lokal serverlərdə dağılmış vəziyyətdə olan məlumatları vahid, çevik və intellektual şəkildə birləşdirən və idarə edən məlumat memarlığıdır.
GVS (GEO Visibility Score)
Bir brendin və ya veb-saytın süni intellekt əsaslı axtarış motorlarının (məsələn, ChatGPT, Gemini, Perplexity) verdiyi cavablarda görünmə və tövsiyə edilmə faizini ölçən metrikdir.
PLR (Product-Led Retention)
Müştərilərin məhsulu tərk etməməsini (retention) təmin etmək üçün marketinq kampaniyaları əvəzinə, birbaşa məhsulun daxili xüsusiyyətlərindən, dəyərindən və istifadəçi təcrübəsindən istifadə edilməsi strategiyasıdır.
B2B Creator Marketing (B2B Yaradıcı Marketinqi)
B2B (biznesdən biznesə) şirkətlərinin öz hədəf kütləsinə (qərar qəbul edən şəxslərə) çatmaq üçün sahə mütəxəssisləri, LinkedIn təsir göstəriciləri (influencerləri) və sənaye rəhbərləri ilə əməkdaşlıq etməsi strategiyasıdır.
Phygital Marketing (Ficital Marketinq)
Fiki (Physical) və rəqəmsal (Digital) dünyaların imkanlarını birləşdirərək müştərilərə qüsursuz, interaktiv və vahid bir alış-veriş təcrübəsi təqdim edən marketinq yanaşmasıdır.
2PD (Second-Party Data / İkinci Tərəf Verilənləri)
Başqa bir etibarlı tərəfdaş şirkətin birbaşa öz müştərilərindən topladığı birinci tərəf (first-party) məlumatlarının qarşılıqlı razılaşma və ya satınalma yolu ilə əldə edilməsidir.
BizDevOps
Biznes strategiyası, proqram təminatının hazırlanması (Development) və İT əməliyyatları (Operations) komandalarını vahid bir iş axınında birləşdirərək məhsulun bazara çıxma sürətini və biznes dəyərini artıran metodologiyadır.
APM (Attention Per Mille / Diqqətə Görə CPM)
Reklamın sadəcə ekranda görünməsini deyil, istifadəçilərin həmin reklama faktiki olaraq neçə saniyə diqqət yetirdiyini ölçən və hər 1000 diqqət saniyəsinin xərcini hesablayan rəqəmsal marketinq metrikidir.
RAGAS (Retrieval-Augmented Generation Assessment)
RAG (Axtarışla Gücləndirilmiş Nəsil) sistemlərinin performansını, cavabların dəqiqliyini, kontekstə uyğunluğunu və hallüsinasiya dərəcəsini qiymətləndirmək üçün istifadə olunan açıq mənbəli çərçivədir (framework).
PMFE (Product-Market Fit Expansion)
Artıq ilkin bazar seqmentində Product-Market Fit (Məhsul-Bazar Uyğunluğu) əldə etmiş bir startapın öz məhsulunu yeni demoqrafik qruplara, sənayelərə və ya coğrafi bazarlara uyğunlaşdıraraq böyüməsi prosesidir.
Sovereign Cloud (Suveren Bulud)
Məlumatların saxlanması, emalı və ötürülməsinin tamamilə yerləşdiyi ölkənin qanunvericiliyinə, məlumat suverenliyinə və təhlükəsizlik standartlarına uyğun olaraq həyata keçirildiyi bulud hesablama infrastrukturudur.
VMT (Viral Marketing Threshold / Viral Marketinq Həddi)
Bir marketinq kampaniyasının və ya məhsulun ödənişli reklam dəstəyi olmadan, yalnız istifadəçilərin üzvi paylaşımları sayəsində eksponent şəkildə böyüməyə başladığı kritik nöqtədir.
CAV (Customer Advocacy Value / Müştəri Təbliğat Dəyəri)
Sadiq müştərilərin brendi tövsiyə etməsi, müsbət rəylər yazması və sosial mediada paylaşım etməsi nəticəsində şirkətə qazandırdıqları dolayı maliyyə dəyərinin ölçüsüdür.
Hype Cycle (Texnoloji İnkişaf Dövrü)
Yeni bir texnologiyanın yaranmasından etibarən keçdiyi beş əsas mərhələni (yenilik tətiyi, şişirdilmiş gözləntilər, xəyal qırıqlığı, maariflənmə və məhsuldarlıq) təsvir edən qrafik modeldir.
LLM Fine-Tuning Cost (LLM İncə Tənzimləmə Xərci)
Mövcud bir böyük dil modelinin (LLM) xüsusi bir sahəyə və ya korporativ məlumatlara uyğunlaşdırılması (fine-tuning) üçün tələb olunan hesablama gücü, infrastruktur və mühəndislik xərclərinin cəmidir.
PLG Velocity Index (Məhsul Əsaslı Böyümə Sürəti İndeksi)
Bir SaaS məhsulunun ödənişsiz istifadəçilərinin nə qədər tez ödənişli müştərilərə çevrildiyini və məhsul daxilində necə yayıldığını ölçən sürət indeksidir.
RMN ROAS (Retail Media Network Return on Ad Spend)
Pərakəndə satış platformalarında (məsələn, Amazon, Trendyol) verilən reklamların gətirdiyi birbaşa satış gəlirinin həmin reklama xərclənən büdcəyə nisbətidir.
SXO (Search Experience Optimization)
Axtarış motoru optimallaşdırılması (SEO) və istifadəçi təcrübəsinin (UX) birləşməsindən yaranan, istifadəçinin axtarış sorğusuna ən rahat və sürətli şəkildə cavab tapmasını təmin edən optimallaşdırma yanaşmasıdır.
DXI (Developer Experience Index)
Tərtibatçıların (developerlərin) hər hansı bir proqram təminatı, API, SDK və ya texnoloji platformadan istifadə edərkən yaşadıqları təcrübənin keyfiyyətini ölçən kompozit göstəricidir.
CLC (Customer Lifetime Cost)
Bir müştərinin şirkətlə əməkdaşlıq etdiyi bütün dövr ərzində ona xidmət göstərilməsi, dəstək verilməsi və infrastrukturun saxlanılması üçün çəkilən ümumi xərcdir.
DDR (Data Decay Rate)
Şirkətin verilənlər bazasındakı müştəri məlumatlarının (e-poçt, telefon, vəzifə, şirkət adı və s.) zaman keçdikcə köhnəlməsi və istifadəyə yararsız hala düşməsi sürətidir.
AHR (AI Hallucination Rate)
Süni intellekt modelinin (məsələn, LLM) istifadəçiyə verdiyi cavablar arasında faktiki olaraq yanlış, uydurma və ya reallığa uyğun olmayan məlumatların faiz nisbətidir.
CFPC (Carbon Footprint per Click)
Rəqəmsal reklam kampaniyası zamanı istifadəçinin reklama etdiyi hər bir klik üçün serverlərin, şəbəkələrin və cihazların xərclədiyi enerjinin yaratdığı karbon qazı (CO2) emissiyasının miqdarıdır.
AAER (AI Agent Efficiency Ratio)
Şirkətdəki avtonom süni intellekt agentlərinin (AI agents) insan müdaxiləsi olmadan uğurla tamamladığı tapşırıqların, ümumi tapşırıq sayına olan nisbətidir.
COCR (Customer Onboarding Completion Rate)
Yeni qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilərin məhsulun dəyərini anlamaq üçün hazırlanmış ilkin tanışlıq (onboarding) mərhələsinin bütün addımlarını tamamlama faizidir.
BSI (Brand Salience Index)
İstehlakçının konkret bir ehtiyac və ya alış-veriş vəziyyəti ilə qarşılaşdıqda, müəyyən bir brendin onun beynində nə dərəcədə tez və asanlıqla canlanmasını ölçən göstəricidir.
PLER (Product-Led Expansion Rate)
Şirkətin əlavə satış komandası müdaxiləsi olmadan, yalnız məhsul daxili tətikləyicilər sayəsində mövcud müştərilərdən əldə etdiyi əlavə gəlirin (expansion revenue) faizidir.
ABPR (Ad Block Penetration Rate)
Veb-sayta daxil olan istifadəçilər arasında reklam bloklayıcı proqram təminatlarından (ad blockers) istifadə edənlərin ümumi ziyarətçi sayına olan faiz nisbətidir.
EAICS (Ethical AI Compliance Score)
Şirkətin istifadə etdiyi süni intellekt sistemlərinin qərəzsizlik, şəffaflıq, məlumat məxfiliyi və etik normalara uyğunluğunu qiymətləndirən standartlaşdırılmış xal sistemidir.
BSV (Brand Sentiment Velocity)
Sosial media və rəqəmsal platformalarda brend haqqında yazılan müsbət və mənfi rəylərin nisbətinin zaman daxilində dəyişmə sürətidir.
DPR (Data Pipeline Reliability)
Şirkətin məlumat axını boru kəmərlərinin (data pipelines) müəyyən edilmiş vaxt çərçivəsində heç bir xəta, məlumat itkisi və ya gecikmə olmadan uğurla işləmə faizidir.
CRV (Customer Referral Value)
Bir müştərinin birbaşa tövsiyələri (referrals) vasitəsilə şirkətə qazandırdığı yeni müştərilərin ömür boyu dəyərindən (LTV), həmin tövsiyə proqramının xərclərini çıxdıqdan sonra qalan xalis maliyyə dəyəridir.
FCR (First-Contact Resolution)
Müştəri dəstək xidmətinə daxil olan müraciətlərin əlavə yönləndirmə və ya təkrar əlaqəyə ehtiyac qalmadan, elə ilk təmasda tamamilə həll edilməsi faizidir.
SCCR (Social Commerce Conversion Rate)
Sosial media platformaları daxilində qurulmuş mağazaları ziyarət edən istifadəçilərin, xarici veb-sayta keçmədən birbaşa platforma daxilində alış-veriş etmə faizidir.
ZCSI (Zero-Click Search Impact)
Axtarış motorlarının (məsələn, Google AI Overviews) suallara birbaşa axtarış səhifəsində cavab verməsi səbəbindən, veb-saytın itirdiyi üzvi (organic) kliklərin faiz nisbətidir.
FPDR (First-Party Data Readiness)
Şirkətin üçüncü tərəf kuki-fayllarının (third-party cookies) ləğv ediləcəyi dövrə nə dərəcədə hazır olduğunu və öz daxili müştəri məlumat bazasının keyfiyyətini ölçən hazırlıq indeksidir.
ACR (API Churn Rate)
Şirkətin təqdim etdiyi API xidmətindən istifadə edən aktiv tərtibatçıların (developerlərin) və ya tərəfdaş şirkətlərin müəyyən dövr ərzində bu API-dən istifadəni dayandırma faizidir.
AIO-SOV (AI Overviews Share of Voice)
Google-un AI Overviews (Süni İntellekt İcmalları) bölməsində bir brendin və ya veb-saytın görünmə tezliyinin rəqiblərinə nisbətini ölçən SEO metriki.
NRE (Net Retention Efficiency)
Müştəri uğuru (Customer Success) və məhsul dəstəyi xərclərinə nisbətdə mövcud müştərilərdən əldə edilən genişlənmə (expansion) gəlirinin səmərəliliyini ölçən metrik.
CER (Community Engagement Rate)
Brendin rəsmi icmasında (məs. Discord, Slack, Telegram) aktiv iştirak edən üzvlərin ümumi üzv sayına nisbətini göstərən aktivlik metriki.
FPDER (First-Party Data Enrichment Rate)
Anonim veb-sayt ziyarətçilərinin və ya sadə lead-lərin (məs. yalnız e-poçt ünvanı olanlar) dərin birinci tərəf məlumatları ilə uğurla zənginləşdirilmə faizi.
MAC (Model Alignment Cost)
Xüsusi Süni İntellekt modelinin (LLM) brend qaydalarına, etik normalara və təhlükəsizlik standartlarına uyğunlaşdırılması (RLHF, incə tənzimləmə) üçün çəkilən ümumi xərc.
SIV (Search Intent Volatility)
Müəyyən açar sözlər qrupu üçün Google axtarış nəticələrinin tipinin (məs. informativ məqalədən birbaşa məhsul satış səhifəsinə) zamanla dəyişmə tezliyini ölçən SEO metriki.
COV (Customer Onboarding Velocity)
Yeni qeydiyyatdan keçmiş müştərinin onboarding (sistemə adaptasiya) prosesini uğurla tamamlayaraq məhsuldan ilk dəyər əldə etdiyi ana ('Aha! Moment') çatma sürəti.
ZCCE (Zero-Click Content Engagement)
İstifadəçilərin heç bir xarici linkə klikləmədən, birbaşa sosial media platformasında (LinkedIn, Twitter və s.) tam istehlak etdikləri məzmunla qarşılıqlı əlaqə dərəcəsi.
DCRMR (Data Clean Room Match Rate)
İki fərqli tərəfin (məs. brend və media platforması) Data Clean Room daxilində şəxsi məlumatları (PII) ifşa etmədən üst-üstə düşən müştəri profillərini uğurla uyğunlaşdırma faizi.
ALIC (API Latency Impact Cost)
API cavab müddətindəki gecikmələrin (latency) istifadəçi təcrübəsinə təsir edərək səbəb olduğu birbaşa maliyyə və ya konversiya itkisinin dəyəri.
pCR (Predictive Churn Rate)
Süni intellekt və maşın öyrənməsi alqoritmləri vasitəsilə müştəri davranışlarını analiz edərək, növbəti dövrdə (məs. 30 gün) platformanı tərk etmə ehtimalı yüksək olan müştərilərin proqnozlaşdırılan faizi.
MASE (Multi-Agent System Efficiency)
Birgə işləyən çoxlu süni intellekt agentlərinin (multi-agent systems) mürəkkəb tapşırıqları yerinə yetirərkən göstərdiyi sürət, resurs səmərəliliyi və token qənaəti göstəricisi.
RMN-AS (Retail Media Network Ad Share)
Bir brendin ümumi rəqəmsal reklam büdcəsindən pərakəndə satış media şəbəkələrinə (məs. Amazon Ads, Walmart Connect, Trendyol Ads) ayırdığı payın faiz göstəricisi.
CAROI (Composable Architecture ROI)
Monolit proqram təminatından modul tipli, composable (MACH) arxitekturaya keçidin təmin etdiyi maliyyə qənaəti, sürət və gəlir artımının investisiya gəlirliliyi.
SPRR (Subscription Pause Recovery Rate)
Abunəliyini tamamilə ləğv etmək əvəzinə müvəqqəti donduran (pause) və sonradan abunəliyini yenidən aktivləşdirən istifadəçilərin faiz göstəricisi.
GASS (Generative AI Search Share)
Generativ süni intellekt əsaslı axtarış sistemlərinin (məs. Perplexity, ChatGPT Search, Claude) ənənəvi axtarış sistemlərinə (Google, Bing) nisbətdə əldə etdiyi axtarış bazar payı.
AHMC (AI Hallucination Mitigation Cost)
Süni intellekt modellərinin yanlış və ya uydurma məlumat (hallüsinasiya) verməsinin qarşısını almaq üçün tətbiq edilən filterlər, RAG sistemləri və nəzarət mexanizmlərinin ümumi xərci.
B2BIR (B2B Influencer ROI)
B2B sektorunda fəaliyyət göstərən rəy liderləri (KOLs) və LinkedIn yaradıcıları ilə edilən əməkdaşlıqların gətirdiyi satış boru kəməri (pipeline) gəlirinin kampaniya xərclərinə nisbəti.
ZPDCR (Zero-Party Data Capture Rate)
Veb-sayt ziyarətçilərinin və ya müştərilərin öz istək, seçim və gələcək planlarını interaktiv alətlər (sorğular, testlər) vasitəsilə brendlə könüllü olaraq paylaşma faizi.
CFPL (Carbon Footprint per Lead)
Rəqəmsal marketinq kampaniyaları (reklam serverləri, məlumat mərkəzləri, proqramatik auksionlar) vasitəsilə cəlb edilən hər bir potensial müştəri (lead) üçün atmosferə buraxılan karbon qazının (CO2e) miqdarı.
Bessemer Efficiency Score (BES)
Startapın hər bir dollar xalis itki (burn) qarşılığında nə qədər yeni illik təkrarlanan gəlir (Net New ARR) əldə etdiyini ölçən səmərəlilik metriki.
Entity Density Score (EDS)
Müəyyən bir veb-səhifədəki mətn daxilində axtarış mühərrikləri tərəfindən tanınan semantik obyektlərin (entity) ümumi söz sayına nisbətini ölçən SEO metriki.
Ad Viewability Rate (AVR)
Rəqəmsal reklamların istifadəçilər tərəfindən ekranda real olaraq görünmə dərəcəsini faizlə ifadə edən metrik.
Feature Usage Intensity (FUI)
Məhsul daxilindəki müəyyən bir funksiyanın (feature) aktiv istifadəçilər tərəfindən nə dərəcədə tez-tez və intensiv istifadə olunduğunu göstərən metrik.
Data Minimization Rate (DMR)
Şirkətin topladığı fərdi məlumatlardan yalnız biznes məqsədləri üçün kritik olan hissəsini saxlayıb, qalan lazımsız məlumatları silmə və ya saxlamama dərəcəsi.
Model Quantization Efficiency (MQE)
Süni intellekt modellərinin ölçüsünü və hesablama tələblərini azaltmaq üçün tətbiq edilən kvantlaşdırma (quantization) prosesinin səmərəlilik dərəcəsi.
Vector Search Precision (VSP)
Vektor verilənlər bazalarında (Vector Databases) edilən semantik axtarışların nəticələrinin istifadəçinin niyyətinə nə dərəcədə uyğun olduğunu ölçən dəqiqlik metriki.
Dark Social Share Rate (DSSR)
Veb-sayt məzmununun ənənəvi analitika alətləri tərəfindən izlənilə bilməyən gizli kanallar (məs: WhatsApp, Telegram, e-poçt) vasitəsilə paylaşılma nisbəti.
SDR Productivity Index (SPI)
Satış İnkişafı Nümayəndələrinin (SDR - Sales Development Representative) iş səmərəliliyini və yaratdıqları real satış imkanlarının keyfiyyətini ölçən göstərici.
Synthetic Data Bias Index (SDBI)
Süni intellekt tərəfindən yaradılan sintetik verilənlər bazasının real dünya məlumatları ilə müqayisədə statistik meylliliyini (bias) və kənarlaşmasını ölçən indeks.
Voice Search Optimization Score (VSOS)
Veb-saytın məzmununun səsli axtarış sorğularına (məs: Siri, Google Assistant, Alexa) cavab vermə dərəcəsini və uyğunluğunu qiymətləndirən SEO metriki.
Customer Journey Friction Score (CJFS)
Müştərinin məhsulu kəşf etməsindən satınalma anına qədər keçdiyi yolda qarşılaşdığı maneələrin, çətinliklərin və gecikmələrin ümumi dərəcəsini ölçən göstərici.
API Rate Limit Utilization (ARLU)
Bir tətbiqin inteqrasiya olunduğu kənar API xidmətlərinin icazə verdiyi maksimum sorğu limitindən nə dərəcədə səmərəli istifadə etdiyini göstərən metrik.
Brand Search Volume Growth (BSVG)
Brendin adının axtarış mühərriklərində birbaşa axtarılma tezliyinin müəyyən zaman kəsiyində artım sürətini ölçən metrik.
Product Activation Velocity (PAV)
Yeni qeydiyyatdan keçmiş istifadəçinin məhsulun əsas dəyərini anladığı 'Aha! Moment' nöqtəsinə (aktivləşməyə) çatma sürəti.
Ad Fatigue Velocity (AFV)
Reklam kreativinin hədəf kütlə tərəfindən tez-tez görülməsi nəticəsində kliklənmə dərəcəsinin (CTR) zamanla aşağı düşmə sürəti.
Retrieval Latency (RL)
RAG (Retrieval-Augmented Generation) sistemlərində istifadəçinin sorğusuna cavab hazırlamaq üçün xarici məlumat mənbəyindən (vektor bazasından) məlumatın gətirilməsinə sərf olunan vaxt.
User Generated Content Yield (UGCY)
Brendin aktiv istifadəçi bazasının nə dərəcədə məhsuldar şəkildə brend haqqında məzmun (rəy, video, post) yaratdığını göstərən səmərəlilik metriki.
Customer Acquisition Cost Efficiency Ratio (CACER)
Müştəri qazanmaq üçün çəkilən xərclərin (CAC) həmin müştərinin ilk alış-verişindən əldə edilən marja ilə nə dərəcədə səmərəli şəkildə qarşılandığını ölçən metrik.
Zero-Trust Access Latency (ZTAL)
Zero-Trust (Sıfır Etibar) təhlükəsizlik arxitekturasının tətbiqi nəticəsində istifadəçinin şəbəkə resurslarına daxil olması zamanı yaranan əlavə vaxt gecikməsi.
Model Distillation Efficiency (MDE)
Böyük dil modelinin (LLM) daha kiçik, daha sürətli və daha ucuz bir modelə sıxışdırılması (distillasiyası) zamanı performansın və dəqiqliyin nə dərəcədə qorunduğunu ölçən metrik.
Privacy-Preserving Attribution (PPA)
İstifadəçi gizliliyini tam qoruyaraq və fərdi məlumatları izləmədən, reklam kampaniyalarının konversiyalara təsirini ölçən müasir atribusiya metodu.
Capital Runway Index (CRI)
Startapın mövcud pul vəsaitlərinin (runway) gəlir artımı sürətinə nisbəti ilə hesablanan maliyyə dayanıqlığı və böyümə potensialı göstəricisi.
AI Search Visibility Index (ASVI)
Bir brendin, məhsulun və ya veb-saytın süni intellekt əsaslı axtarış motorlarında (Perplexity, ChatGPT, Google Gemini) tövsiyə edilmə və görünmə tezliyi.
Multi-Tenant Resource Efficiency (MTRE)
SaaS platformalarında fərqli müştərilərin (tenant) bulud resurslarından istifadəsinin optimallığını və xərc səmərəliliyini ölçən texnoloji metrik.
Cart Abandonment Recovery Velocity (CARV)
E-ticarətdə səbəti tərk edən istifadəçilərin geri qaytarılması üçün göndərilən bildirişlərin nə qədər sürətlə satışa çevrildiyini ölçən göstərici.
Feature Fatigue Index (FFI)
Məhsula əlavə edilən yeni funksiyaların istifadəçilər tərəfindən mürəkkəblik kimi qəbul edilməsi və istifadəçi məmnuniyyətinin azalması dərəcəsi.
Context Window Cost Efficiency (CWCE)
LLM (Böyük Dil Modeli) tətbiqlərində istifadə olunan kontekst pəncərəsinin ölçüsü ilə alınan cavabın keyfiyyəti və xərci arasındakı balansı ölçən metrik.
Consent-Based Marketing Yield (CBMY)
İstifadəçilərin öz açıq razılığı ilə (opt-in) verdiyi məlumatlar əsasında qurulan marketinq kampaniyalarının gəlirlilik dərəcəsi.
Product-Led Expansion Velocity (PLEV)
Mövcud müştərilərin satış komandasının müdaxiləsi olmadan, sırf məhsuldaxili təcrübə vasitəsilə öz paketlərini böyütmə (upsell) sürəti.
SaaS Churn Velocity (SCV)
Müştərilərin abunəliyi ləğv etdikdən sonra platformanı tamamilə tərk etməsinə qədər keçən müddətin sürəti və bu müddətdəki gəlir itkisi dinamikası.
Creator Affiliate Yield (CAY)
İnfluenser və ya məzmun yaradıcıları ilə işləyərkən, onların gətirdiyi satışların tərəfdaşlıq (affiliate) xərclərinə nisbəti.
Agentic Workflow Efficiency (AWE)
Süni intellekt agentlərinin (AI Agents) insan müdaxiləsi olmadan mürəkkəb tapşırıqları yerinə yetirmə sürəti və uğur dərəcəsi.
Entity Authority Score (EAS)
Axtarış motorlarının bilik qrafiklərində (Knowledge Graph) bir brendin və ya şəxsin müəyyən bir mövzu üzrə sahib olduğu nüfuz və semantik əlaqəlilik dərəcəsi.
CAC to Gross Margin Ratio (CAC:GM)
Müştəri qazanma xərclərinin (CAC) həmin müştəridən əldə edilən ümumi mənfəət marjasına (Gross Margin) olan nisbəti.
Post-Purchase Upsell Rate (PPUR)
Müştərinin ilkin satınalmanı tamamladıqdan dərhal sonra (təşəkkür səhifəsində və ya təsdiq emailində) təklif olunan əlavə məhsulu alma nisbəti.
Cloud Waste Index (CWI)
Şirkətin bulud infrastrukturunda (AWS, Azure, GCP) istifadə olunmayan, boş qalan və ya artıq olan resurslara görə itirdiyi maliyyə vəsaitinin nisbəti.
Ad Attention Decay Rate (AADR)
İstifadəçinin rəqəmsal reklama (xüsusilə video reklamlara) baxma müddətində diqqətinin azalma sürəti və saniyələr üzrə itki dinamikası.
User Friction Coefficient (UFC)
İstifadəçinin məhsul daxilində müəyyən bir hədəfə (məsələn, qeydiyyat və ya ödəniş) çatarkən qarşılaşdığı maneələrin riyazi cəmi.
API Security Posture Score (ASPS)
Şirkətin xarici və daxili API-lərinin təhlükəsizlik səviyyəsini, zəifliklərini və icazəsiz girişlərə qarşı dözümlülüyünü ölçən reytinq göstəricisi.
Organic Search Share of Voice (OS-SoV)
Bir brendin hədəf açar sözlər qrupunda, rəqiblərinə nisbətən əldə etdiyi ümumi üzvi (ödənişsiz) axtarış görünürlük faizi.
Subscription Pause Recovery Rate (SPRR)
Abunəlik modelində işləyən şirkətlərdə, abunəliyini ləğv etmək əvəzinə donduran (pause) müştərilərin yenidən aktiv abunəçiyə çevrilmə faizi.
Zero-Click Content Engagement (ZCCE)
İstifadəçilərin veb-sayta klikləmədən, birbaşa sosial media platformasında (LinkedIn, Twitter) oxuyub istehlak etdiyi məzmunların effektivlik dərəcəsi.
Data Clean Room Match Rate (DCRMR)
İki fərqli şirkətin (məsələn, brend və media platforması) gizlilik qorunan ortaq məlumat otağında (Data Clean Room) müştəri bazalarının üst-üstə düşmə faizi.
API Latency Impact Cost (ALIC)
API-lərin cavab vermə müddətindəki gecikmələrin (latency) istifadəçi itkisi və konversiya azalması səbəbindən biznesə vurduğu birbaşa maliyyə zərəri.
Predictive Churn Rate (pCR)
Maşın öyrənməsi modelləri vasitəsilə, mövcud müştərilərin davranış analizlərinə əsasən növbəti dövrdə abunəliyi ləğv etmə ehtimalının proqnozlaşdırılması.
Multi-Agent System Efficiency (MASE)
Bir-biri ilə əlaqəli işləyən çoxlu süni intellekt agentlərinin (Multi-Agent Systems) kollektiv tapşırıqları yerinə yetirərkən göstərdiyi koordinasiya və resurs səmərəliliyi.
Retail Media Network Ad Share (RMN-AS)
Brendin rəqəmsal reklam büdcəsinin nə qədərinin birbaşa pərakəndə satış platformalarının (məsələn, Amazon, Trendyol, Wolt) daxili reklam şəbəkələrinə xərcləndiyini göstərən faiz.
Composable Architecture ROI (CAROI)
Monolit proqram təminatından modul tipli, bir-birindən müstəqil (composable) texnoloji struktura keçidin biznesə gətirdiyi maliyyə səmərəliliyi.
Generative AI Search Share (GASS)
Şirkətin veb-saytına gələn ümumi axtarış trafikinin nə qədərinin ənənəvi axtarış motorları (Google) əvəzinə, generativ AI platformalarından (ChatGPT, Perplexity) gəldiyini göstərən faiz.
AI Hallucination Mitigation Cost (AHMC)
Süni intellekt modellərinin yanlış və ya uydurma məlumat (hallüsinasiya) verməsinin qarşısını almaq üçün tətbiq edilən təhlükəsizlik və filtrasiya sistemlərinin ümumi maliyyə xərci.
B2B Influencer ROI (B2BIR)
B2B (Biznesdən Biznesə) sahəsində fəaliyyət göstərən influenserlərin (məsələn, LinkedIn düşüncə liderləri) gətirdiyi müqavilə dəyərinin onlara çəkilən xərclərə nisbəti.
Zero-Party Data Capture Rate (ZPDCR)
Veb-sayta gələn ziyarətçilərin öz istəkləri ilə maraqlarını, üstünlüklərini və niyyətlərini (sıfırıncı tərəf məlumatları) brendlə paylaşma faizi.
Carbon Footprint per Lead (CFPL)
Rəqəmsal marketinq kampaniyalarının (serverlər, reklam göstərimləri, email göndərişləri) yaratdığı karbon emissiyasının qazanılan hər bir potensial müştəriyə (lead) düşən payı.
Net Advocate Score (NAS)
Brendi fəal şəkildə müdafiə edən və yeni müştərilər qazandıran müştərilərin xalis faizini ölçən metrikdir.
Data Debt Index (DDI)
Təşkilatın ümumi verilənlər bazasında idarə olunmayan, köhnəlmiş və ya strukturlaşdırılmamış məlumatların (qaranlıq verilənlərin) payını göstərən göstəricidir.
Identity Resolution Rate (IRR)
Müxtəlif kanallardan gələn anonim istifadəçi profillərinin real və vahid müştəri profili ilə uğurla uyğunlaşdırılması faizidir.
Feature Abandonment Rate (FABR)
Məhsulun yeni funksiyasını (feature) ən azı bir dəfə sınaqdan keçirən, lakin sonradan ondan istifadəni tamamilə dayandıran istifadəçilərin faizidir.
Synthetic Data Drift (SDD)
Süni intellekt tərəfindən yaradılmış sintetik verilənlərin statistik paylanmasının real dünya verilənlərindən zaman keçdikcə uzaqlaşması və fərqlənməsi dərəcəsidir.
Carbon Footprint per Query (CFPQ)
Süni intellekt modelinə (məsələn, LLM-ə) göndərilən tək bir sorğunun emalı zamanı bulud serverlərində yaranan karbon qazı (CO2e) emissiyasının miqdarıdır.
Dark Funnel Attribution Rate (DFAR)
Ənənəvi analitika alətləri tərəfindən izlənilə bilməyən 'qaranlıq' kanallardan (məsələn, WhatsApp, Slack, podkastlar) gələn və konversiya ilə nəticələnən müştərilərin faizidir.
Product-Led Churn Rate (PLCR)
Müştərilərin qiymət və ya müştəri xidmətləri kimi kənar amillərə görə deyil, birbaşa məhsul daxili çətinliklər, xətalar və ya funksional çatışmazlıqlar səbəbindən abunəliyi ləğv etmə faizidir.
Creator-Led Growth (CrLG)
Şirkətin böyümə və müştəri qazanma strategiyasının tamamilə müstəqil məzmun yaradıcıları (creators) və onların icmaları üzərində qurulması modelidir.
Agentic Task Completion Rate (ATCR)
Avtonom süni intellekt agentlərinin (AI agents) insan müdaxiləsi olmadan onlara tapşırılmış mürəkkəb işləri uğurla tamamlama faizidir.
Vector Database Query Cost (VDQC)
Böyük dil modelləri (LLM) və semantik axtarış sistemlərində istifadə olunan vektor verilənlər bazasında (vector database) icra edilən tək bir axtarış sorğusunun orta maliyyə xərcidir.
Zero-Click CTR (ZC-CTR)
Google-un AI Overviews və ya digər zəngin nəticələrində (rich snippets) görünən mənbə linklərinə istifadəçilərin klikləmə faizidir.
Customer Journey Complexity Index (CJCI)
Müştərinin ilk toxunuş nöqtəsindən (touchpoint) son konversiyaya qədər keçdiyi yolun mürəkkəbliyini, istifadə etdiyi kanalların və qarşılıqlı əlaqələrin sayını qiymətləndirən göstəricidir.
SaaS Expansion Velocity (SEV)
Mövcud müştəri kohortunun (cohort) onboarding prosesindən sonra öz xərclərini (əlavə lisenziyalar, plan artımı və s. vasitəsilə) artırma sürətidir.
API Monetization Velocity (AMV)
Şirkətin təqdim etdiyi API-lərin istifadəsindən və developer abunəliklərindən əldə olunan gəlirin müəyyən dövr ərzində artım sürətidir.
Model Accuracy Drift (MAD)
İstehsalatda (production) olan bir maşın öyrənməsi modelinin real dünya məlumatlarının dəyişməsi səbəbindən proqnozlaşdırma dəqiqliyinin zaman keçdikcə azalması dərəcəsidir.
First-Party Cookie Lifetime (FPCL)
Birinci tərəf kuki (first-party cookie) fayllarının istifadəçinin brauzerində silinmədən və ya vaxtı keçmədən aktiv qaldığı orta müddətdir.
Data Clean Room ROI (DCR-ROI)
Məxfiliyi qoruyan Data Clean Room (DCR) texnologiyasından istifadə edərək tərəfdaşlarla birgə hədəflənmiş reklam kampaniyalarından əldə olunan xalis gəlirin bu texnologiyanın tətbiq xərclərinə nisbətidir.
Composable Commerce Migration Cost (CCMC)
Monolit e-ticarət platformasından (məsələn, köhnə Magento) modul tipli, composable (MACH) arxitekturaya keçid zamanı yaranan ümumi birbaşa və dolayısı xərclərin cəmidir.
Sustainable Web Performance (SWP)
Veb-səhifənin yüklənmə sürəti ilə həmin yüklənmə zamanı sərf olunan rəqəmsal karbon emissiyasının nisbətini ölçən səmərəlilik göstəricisidir.
AI-Generated Content Decay (AGCD)
Süni intellekt tərəfindən yaradılmış məzmunun axtarış motorlarında (SEO) insan tərəfindən yazılmış məzmuna nisbətən daha sürətlə mövqe və trafik itirməsi dərəcəsidir.
SaaS Capital Efficiency Ratio (SCER)
Startapın xərclədiyi hər dollar kapitala qarşı nə qədər yeni illik təkrarlanan gəlir (ARR) yaratdığını ölçən səmərəlilik göstəricisidir.
Prompt Injection Vulnerability Rate (PIVR)
Süni intellekt tətbiqinin kənar istifadəçilər tərəfindən göndərilən manipulyativ sorğulara (prompt injection) qarşı zəiflik və aldanma faizidir.
SaaS Magic Number Efficiency (SMNE)
SaaS startapının satış və marketinq xərclərinin yeni gəlir yaratmaqda nə dərəcədə səmərəli olduğunu göstərən və ənənəvi Magic Number-ı marja ilə tənzimləyən göstəricidir.
API Rate Limit Friction (ARLF)
İstifadəçilərin və ya inteqrasiya olunmuş tətbiqlərin təyin olunmuş API limitlərinə (rate limits) çırpılması və bunun nəticəsində yaşanan xəta və narazılıq dərəcəsidir.
Semantic Search Visibility (SSV)
Veb-saytın yalnız konkret açar sözlər üzrə deyil, mövzu ilə bağlı konseptual və semantik suallar üzrə axtarış nəticələrində (SERP) görünmə dərəcəsidir.
MACO (Multi-Agent Coordination Overhead)
Çoxagentli süni intellekt sistemlərində agentlərin bir-biri ilə ünsiyyət qurması və koordinasiya edilməsi zamanı yaranan vaxt və resurs itkisini ölçən göstərici.
AIO-CTR (AI Overview Click-Through Rate)
Google-un AI Overviews (Süni İntellekt Xülasələri) bölməsində görünən keçidlərə istifadəçilərin klikləmə nisbəti.
NNABR (Net New ARR to Burn Ratio)
Startapın xərclədiyi (yandırdığı) hər dollar qarşılığında nə qədər yeni illik təkrarlanan gəlir (Net New ARR) əldə etdiyini göstərən səmərəlilik metriki.
DSDR (Data Schema Drift Rate)
Verilənlər bazası strukturunda (schema) baş verən dəyişikliklərin analitika və hesabat sistemlərində yaratdığı xətaların tezliyini ölçən metrik.
DSCR (Dark Social Conversion Rate)
İzlənilməsi çətin olan şəxsi kanallardan (WhatsApp, Telegram, e-poçt, şəxsi mesajlar) gələn və konversiya ilə nəticələnən trafikin nisbəti.
PFS (Product Feature Stickiness)
Məhsulun daxilindəki konkret bir funksiyanın (feature) istifadəçilər tərəfindən nə dərəcədə mütəmadi və asılılıq yaradacaq şəkildə istifadə olunduğunu göstərən metrik.
CWLR (Context Window Leakage Rate)
Böyük dil modellərində (LLM) daxil edilən geniş kontekst pəncərəsi daxilindəki vacib məlumatların model tərəfindən unudulması və ya nəzərə alınmaması dərəcəsi.
DCIS (Digital Carbon Intensity Score)
Rəqəmsal platformanın və ya veb-saytın ötürdüyü hər gigabayt (GB) məlumat üçün yaratdığı karbon emissiyasının miqdarı.
BCER (B2B Creator Engagement Rate)
B2B (Biznesdən-Biznesə) sahəsində fəaliyyət göstərən rəqəmsal yaradıcıların və ya influencerlərin paylaşımlarına gələn peşəkar reaksiyaların izləyici sayına olan nisbəti.
SDFS (Synthetic Data Fidelity Score)
Süni intellekt tərəfindən yaradılmış sintetik verilənlər bazasının real dünya verilənlərinin statistik paylanmasını və xüsusiyyətlərini nə dərəcədə dəqiq təkrarladığını göstərən indeks.
VEDR (Vector Embedding Drift Rate)
Süni intellekt və axtarış sistemlərində istifadə olunan vektor embeddinglərinin zaman keçdikcə yeni daxil olan məlumatlar qarşısında semantik dəqiqliyini itirmə sürəti.
PSAA (Privacy Sandbox Attribution Accuracy)
Google-un Privacy Sandbox texnologiyası vasitəsilə həyata keçirilən reklam konversiya ölçümlərinin ənənəvi kukilərlə (third-party cookies) müqayisədə dəqiqlik dərəcəsi.
SDR (Subscription Downgrade Rate)
SaaS və ya abunəlik modelinə əsaslanan bizneslərdə istifadəçilərin daha ucuz və ya daha az funksiyalı paketlərə keçid etmə nisbəti.
CJV (Customer Journey Velocity)
Potensial müştərinin brendlə ilk təmas anından etibarən satınalma qərarını verənə qədər keçdiyi yolun sürəti.
ACDR (Ad Creative Decay Rate)
Reklam vizualının və ya mətninin (creative) hədəf auditoriya tərəfindən tez-tez görülməsi nəticəsində effektivliyinin (CTR) zamanla azalma sürəti.
ERS (Entity Relevance Score)
Axtarış mühərriklərinin semantik analiz vasitəsilə müəyyən bir brendi və ya veb-saytı konkret mövzu və anlayışlarla (entities) nə dərəcədə güclü əlaqələndirdiyini göstərən xal.
AMM (API Monetization Margin)
Şirkətin təqdim etdiyi API (Application Programming Interface) xidmətlərindən əldə etdiyi gəlirin, həmin API-nin saxlanılması və infrastruktur xərclərindən sonra qalan xalis mənfəət marjası.
CCAI (Composable Commerce Agility Index)
Modul tipli (composable) e-ticarət arxitekturasında yeni bir funksiyanın və ya inteqrasiyanın tətbiq edilmə sürətinin ənənəvi monolitik sistemlərlə müqayisəsi.
BALV (Brand Advocate Lifetime Value)
Brendi aktiv şəkildə tövsiyə edən bir müştərinin həm öz birbaşa alış-verişləri, həm də gətirdiyi referal müştərilər vasitəsilə şirkətə qazandırdığı ümumi ömürlük dəyər.
ZTSCS (Zero-Trust Security Compliance Score)
Şirkətin İT infrastrukturunun 'heç vaxt etibar etmə, həmişə yoxla' (Zero Trust) təhlükəsizlik modelinin tələblərinə uyğunluq dərəcəsini göstərən qiymətləndirmə balı.
SDR (SaaS Downgrade Revenue)
SaaS şirkətlərində abunəçilərin daha aşağı paketlərə keçməsi nəticəsində itirilən aylıq təkrarlanan gəlirin (MRR) miqdarı.