Jamil Sultanli.
← Terminlər Lüğətinə Qayıt
Texnologiya

Carbon Footprint per Query (CFPQ)

TƏRİF

Süni intellekt modelinə (məsələn, LLM-ə) göndərilən tək bir sorğunun emalı zamanı bulud serverlərində yaranan karbon qazı (CO2e) emissiyasının miqdarıdır.

HESABLANMA DÜSTURU
CFPQ = Süni İntellekt İnfrastrukturunun Ümumi Karbon Emissiyası (qram CO2e) / Emal Olunan Ümumi Sorğu Sayı

Ətraflı İzah

Carbon Footprint per Query (CFPQ) yaşıl texnologiyalar (GreenTech) və davamlılıq (sustainability) sahəsində yeni və çox vacib bir metrikdir. Generativ süni intellekt modellərinin (məsələn, ChatGPT, Claude) işlədilməsi ənənəvi axtarış motorlarından qat-qat çox enerji tələb edir.

Şirkətlər öz ESG (Environmental, Social, and Governance) hədəflərinə çatmaq üçün istifadə etdikləri AI tətbiqlərinin ətraf mühitə təsirini ölçməlidirlər. CFPQ-ni azaltmaq üçün daha kiçik, optimallaşdırılmış modellərdən (distilled models) və yaşıl enerji ilə işləyən data mərkəzlərindən istifadə olunur.

Bu metrik gələcəkdə süni intellekt tətbiqlərinin vergiyə cəlb edilməsi və tənzimlənməsində əsas meyar olacaqdır.

PRAKTİK NÜMUNƏ

Bir şirkətin daxili müştəri xidmətləri AI botu ayda 100,000 sorğu cavablandırır və bu müddətdə serverlər 20,000 qram CO2e emissiya edir. CFPQ = 20,000 / 100,000 = 0.2 qram CO2e (hər sorğu üçün).

Açar Sözlər
#carbon footprint per query#cfpq metriki#yaşıl texnologiyalar#ai karbon izi#esg hədəfləri